Dan primirja u Srbiji: Sećanje na 11. novembar 1918. i simboliku praznika
Komentari
Dodajte Euronews kao željeni izvor na Google-u
Širom Evrope danas se obeležava Dan primirja u Prvom svetskom ratu, u znak sećanja na 11. novembar 1918. godine, kada su sile Antante i Nemačka potpisale primirje u vagonu maršala Ferdinanda Foša u francuskom mestu Kompjen. U Srbiji se ovaj datum od 2012. godine obeležava kao državni praznik, uz državne ceremonije, polaganje venaca i minut tišine u znak sećanja na poginule srpske vojnike i civile.
Pregovori o miru više puta su obnavljani, a formalni mirovni sporazum postignut je potpisivanjem Versajskog ugovora 28. juna 1919. godine, kada je četvorogodišnji rat, do tada najveći u istoriji čovečanstva, i zvanično završen.
Sporazum potpisan u ranim jutarnjim satima 11. novembra 1918. podrazumevao je prekid neprijateljstava, obustavu uništavanja infrastrukture i razmenu zarobljenika.
Istoričar Momčilo Pavlović podseća da je Srbija iz rata izašla kao pobednik, ali je pretrpela velike gubitke stanovništva.
"11. novembra 1918. godine Srbija je oslobođena. Stanovnici Beograda su se borili sa nestašicama, vraćeni su nazivi ulica, prefarbavane i postavljeni ćirilični natpisi na radnjama, jer su pre toga sve ulice bile preimenovane", kaže Pavlović.
On ističe da je Srbija te godine ušla u zajedničku državu "čvrsto verujući da je to jedan narod, da je to isti narod koji ima različito istorijsko iskustvo i koji je vremenom živeo u drugim sistemima, pod vlašću drugih naroda, u carstvu Austrougarskom, na primer".
Pavlović dodaje da je ta cena narodnog jedinstva plaćena već 1941. godine, kao i da je Srbija kasnije platila visoku cenu ulaskom u savezništvo i stvaranjem Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca.
Simbolika praznika
Srpski amblem, kao simbol Dana primirja koji se nosi na reveru, čine cvet Natalijina ramonda i motiv zeleno-crne trake albanske spomenice. Natalijina ramonda, koja se nalazi na spisku ugroženih biljaka u Evropi i u Srbiji je zaštićena zakonom kao prirodna retkost, ime je dobila po kraljici Nataliji Obrenović, a poznata je i kao cvet feniks. Osim u Srbiji, raste još samo u Grčkoj i Severnoj Makedoniji.
Od 2005. godine Danu primirja u Prvom svetskom ratu bili su posvećeni prvi časovi u svim osnovnim i srednjim školama, da bi sedam godina kasnije počeo da se obeležava kao državni praznik i neradni dan. Za đake, 11. novembar označava i početak kraćeg jesenjeg raspusta.
U beogradskoj osnovnoj školi "Kneginja Milica" poštuje se posebna tradicija.
"Što se tiče same škole, na dan pre tog raspusta, odnosno pre praznovanja državnog praznika, u svakom odeljenju će se pročitati knjiga obaveštenja. Zaduže se dva učenika koja imaju odgovarajući tekst koji treba lepo, čitko pročitati, jasno, glasno, da učenici znaju zašto mi taj praznik praznujemo i da znaju istorijske okolnosti pod kojima je taj praznik nama važan", navodi Ana Milojković, nastavnica srpskog jezika.
Istorijske činjenice iz Prvog svetskog rata ostaju zapisane kao podsetnik da Dan primirja nije samo sećanje na dan kada je oružje utihnulo, već i opomena na cenu kojom je taj mir plaćen.
Povezane vesti
Bonus video:
Komentari (0)